تاریخچه ی سرمایش تبخیری

فرایند سرمایش تبخیری تاریخی بسیار قدیمی دارد، یعنی زمانی که فرایندهای طبیعی کمتر مورد مطالعه قرار می‌گرفت. نقش‌های دیواری مربوط به 2500 سال قبل از میلاد از مصر باستان، برده‌ها را بیانگر است که در حال باد زدن کوزه‌های آب جهت خنک شدن آب درون آن‌ها می‌باشند[1]. خنک شدن آب درون کوزه‌ها بدین صورت است که مقداری آب از بدنه‌ی متخلخل کوزه تراوش می‌کند و در واقع کوزه عرق می‌کند. در آب و هوای خشک و با وزش باد روی سطح کوزه آب‌های روی سطح کوزه تبخیر می‌شوند و سبب خنک شدن آب درون کوزه می‌شوند[2].

اروپاییان برای اولین بار از سرمایش تبخیری در ظروف نگهداری غذا بهره بردند. آن ها معمولا ظروف غذا را با پارچه‌هایی می‌پوشاندند و این ظروف را درون محفظه‌ای با عمق کمی از آب قرار می‌دادند که این باعث می‌شد پارچه به‌دلیل خاصیت موئینگی از آب خیس شود و در معرض جریان هوا یک فرایند سرمایش تبخیری رخ دهد. از این سیستم در تهویه نیز استفاده گردید، بدین صورت که پنجره‌‌ی اتاق که در معرض وزش بد قرار دارد را با گونی‌های مرطوب می‌پوشانند تا در اثر فرایند سرمایش تبخیری هوای اتاق خنک شود.

در خاورمیانه نیز هنوز چوپانان از مشک‌های چرمی و بادیه نشینان از کوزه‌های سفالی متخلخل جهت خنک نگه داشتن آب استفاده می‌کنند[3].

در زمان حاضره در هند نیز جهت بهره‌گیری از سرمایش تبخیری، پنجره و درهای در معرض وزش باد را باحصیرهایی جایگزین می‌کنند. در ژاپن نیز با ساخت استخری از آب روی سقف، هوای درون خانه را خنک می‌کنند.در گذشته و حتی امروزه در طراحی ساختمان‌ها، از استخرها و دریاچه‌های مصنوعی جهت کم شدن دمای اطراف ساختمان استفاده شده است[1].

منابع:

[1]      ق. حیدری‌نژاد, اصول و کاربرد خنک کننده های تبخیری، انتشارات مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، تهران، چاپ اول. 1386.

[2]      yunus A. Cengel. and M. A. Bles, THERMODYNAMICS AN ENGINEERING APPROACH, EIGHTH EDI. 2015.

[3]    J. Watt, Evaporative air conditioning handbook: Springer Science & Business Media. 2012.